Bij het einde van de economie…. de analyse

bankroet.jpegDe Amerikaanse politicoloog en filosoof Francis Fukuyama kondigde in 1992 ‘het einde van de geschiedenis’ aan, waarin hij gelijk heeft gekregen voor zover het einde van de Koude Oorlog ook het einde betekende van de politiek-ideologische dichotomie van de wereld. Deze politieke ‘koude oorlog’ werd vervangen door een clash of civilisations zoals politicoloog Samuel Huntington een jaar later ontdekte -als reactie op de stellingen van Fukuyama- en deze clash zien we thans dagelijks verwoestender om ons heen grijpen. Maar met de dramatische ontwikkelingen van het afgelopen weekeind op Wall Street als kroon op een sluipende economische crisis van nu al meer dan een jaar kunnen we nu ook ‘het einde van de economie‘ aankondigen, de economie althans zoals we deze in de huidige vorm kennen. Dit zijn geen holle woorden, zoals onderstaande analyse zal aantonen. We zijn benieuwd wat jullie lezers hiervan vinden!

Het falen van de countervailing powers
We kunnen de economie zoals die zich vanaf de jaren 60 van de vorige eeuw -het begin van de globalisering- heeft ontwikkeld kenschetsen als een corporatisation: de macht binnen de economie kwam te liggen bij ondernemingen, corporations. Binnen deze groep ondernemingen werden -en worden- de lakens uitgedeeld door drie sectoren: wapens, olie en banken. Dit systeem kan alleen bijven functioneren, ‘in evenwicht blijven’ als de zogeheten countervailing powers hun werk kunnen doen, de krachten die de ondernemingen ‘in toom houden’ en controleren. Hieronder de lijst van deze ‘tegenkrachten’ (van ‘klein’ naar ‘groot’) met een korte beschrijving van de manier waarop ze om zeep geholpen zijn. Hierbij zijn Europa en de VS ‘op een hoop gegooid’, dus sommige powers gelden meer voor de VS, anderen voor Europa, maar de line of thought is identiek:

or.jpeg1. De ondernemingsraden. Deze zijn bedoeld om vanuit werknemers-optiek invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering, maar zijn steeds meer gecorrumpeerd geraakt dan wel ‘omgekocht’ door het management. Bij Volkswagen in Duitsland kwam zelfs aan het licht dat het management de OR een soort ‘knipkaart’ had gegeven om bordelen te bezoeken opdat ze zich maar niet zouden bemoeien met de bedrijfsvoering. Ook in Nederland worden de OR’s stelselmatig gepasseerd bij belangrijke vraagstukken van strategie zoals we weer hebben gezien bij de overname en opsplitsing van ABN Amro. Ze mogen eigenlijk alleen nog iets zeggen bij massa-ontslagen!

hessels.jpg2. De Raden van Commissarissen/non-executives in de board. Het grootste drama.  Ondanks meer dan 10 jaar van noodklokken en waarschuwingen (commissies Peters en Tabaksblat) zijn deze instituties in plaats van onafhankelijker en kritischer juist afhankelijker en slaafser geworden met desastreuze gevolgen. Besturen van ondernemingen bleven vrienden, kennissen en ‘lobbyisten’ prefereren boven deskundige en onafhankelijke toezichthouders. Door wildgroei aan ‘nevenfuncties’ en maniakale neiging tot ‘kralen rijgen’ (mensen met 10 en meer commissariaten) kon van toezicht en controle geen sprake meer zijn. Dieptepunten hier opnieuw ABN Amro en thans Fortis waar de board samen maar liefst 61 nevenfuncties vervult.

slagter.jpeg3. De aandeelhouders. De de facto eigenaars van de onderneming werden stelselmatig uit de besluitvorming weggedrukt via een ingewikkeld web van certificaten, administratiekantoren en preferenties.  Hierdoor wist het management zich op elke AVA (Afwezigheid Van Andersdenkenden) verzekerd van een overdonderende meerderheid voor wat ze ook maar voorstelden (meestal extra aandelen voor de board). De advocatuur heeft op dit punt een dubieuze en faciliterende rol gespeeld. De laatste jaren is als reactie op deze ‘terreur’ van het management het verschijnsel ‘aandeelhoudersactivisme’ opgekomen, maar dat is too little, too late. The damage has been done.

deloitte.jpg4. De externe accountants. De zogeheten big four (KPMG, Deloitte, Ernst & Young en PricewaterhouseCoopers) die bij wet ten dienste van de samenleving onafhankelijk naar de boekhouding van grote ondernemingen moeten kijken, zijn massaal overgelopen naar en omgekocht door het management. Door deze demonische samenzwering werd de markt het zicht op de ware staat waarin ondernemingen verkeerden onthouden waardoor het management ongestoord kon doorgaan met zelfverrijking en het najagen van absurdistische en megalomane luchtkastelen. Casus classicus voor Nederland: Ahold.

mckinsey.jpeg5. Overige externe adviseurs. Ondernemingen huurden voor miljarden advocaten in en consultants om ‘op geheel onafhankelijke wijze’ onderzoek te doen naar van alles en nog wat, maar bij voorkeur naar de hoogte (‘te laag!’) van de beloningen van het management. Steeds weer ‘adviseerden’ deze ‘deskundigen’ precies wat het management wilde horen. Een club als McKinsey bijvoorbeeld heeft met graagte en gretigheid mee-geadviseerd in de dotcom-bubble en in de ondergang van Enron en SwissAir.  Pure geldzucht heeft deze ‘adviseurs’ tot hoeren en slaven gemaakt. Er kan niet genoeg worden gewaarschuwd voor de arrogantie ‘deskundigen’ van McKinsey, maar dat heeft nu dus allemaal geen zin meer. Lehmann en Merrill Lynch hebben ze in elk geval niet kunnen redden.

 kredietbeoordelaars.jpeg6. De kredietbeoordelaars. Deze schimmige -maar zeer machtige- en zogenaamd ‘onafhankelijke’ ondernemingen met namen als Moody’s, Standard & Poor’s en Fitch hebben de kredietwaardigheid van ondernemingen structureel veel te positief voorgesteld waardoor investeerders veel te gemakkelijk in effecten van die bedrijven stapten zoals obligaties. Ook werden ingewikkelde producten als CDO’s van veel te postieve ratings voorzien, vaak als gevolg van belangenverstrengelingen en corruptie. De laatste maanden wordt de zeer negatieve en krisis-aanjagende rol van deze instellingen wijd en zijd erkend, maar opnieuw is het too little & too late.

afmbaas1.jpeg7. Toezichthouders en regulators.  Clubs als AFM, NMa, Opta en De Nederlandsche Bank (DNB) zijn verworden tot gekkenhuizen voor underperformers die nergens anders meer aan de bak kunnen komen en daarom proberen geld en/of status te ontlenen aan de sector waarop ze geacht worden toezicht te houden. Op geen enkele wijze maken deze instelling hun wettelijke taak waar hetgeen steeds weer leidt tot aansprakelijkheids-drama’s. DNB is bijvoorbeeld tot in detail gewaarschuwd voor de situatie bij Fortis maar doet niets.

jaapwinter.jpg8. Wetenschap en Onderwijs.  In normale omstandigheden zou onafhankelijke wetenschap het bedrijfsleven kunnen (en zelfs moeten) waarschuwen voor systeemfouten en excessen zoals de graaicultuur en het gebrek aan onafhankelijk toezicht. Echter, ook onze universiteiten zijn geheel en al ‘gekocht’ door de samenzwerende lobby van management, adviseurs en accountants zodat ook deze potentiele countervailing power is geneutraliseerd. Symbool voor de teloorgang van de onafhankelijke economische en juridische wetenschap is drievoudig professor annex advocaat annex wetgever annex consultant Jaap Winter van De Brauw Blackstone Westbroek.

groenink.jpg9. De rechterlijke macht. De ‘onafhankelijke’ rechter is al jaren geen factor meer in het bijsturen en/of bestraffen van ondernemingen.  Grote zaken komen niet meer voor de rechter en mocht er af en toe eens iets doorheen glippen -zoals bij de overname van ABN Amro rond de verkoop van LaSalle- raakt de rechterlijke macht totaal in paniek. Er komen ook steeds meer aanwijzingen voor corruptie en belangenverstrengelingen (nevenfuncties) binnen de rechterlijke macht en onverteerbare zaken zoals collusie met de advocatuur (zie 3 en 5).

fdbnr.jpg10. De media. De journalistiek had traditioneel altijd een belangrijke functie bij aan ‘aan de kaak stellen’ van misstanden in het bedrijfsleven, maar dat bedrijfsleven heeft de media inmiddels geheel in de greep, net als de aandeelhouders, de accountants en de andere adviseurs.  Dieptepunt in deze is het Financieele Dagblad dat zich inmiddels heeft ontwikkeld tot een soort speeltuin/societeit voor corporate Nederland. Over de ineenstorting van Fortis is door de gemeenschappelijke media zelfs een taboe afgekondigd. Het FD werkt trouwens intensief samen met Fortis en Fortis-commissaris Klaas Westdijk is ook commissaris bij de FD Media Groep. Een ander leuk bewijs voor de totale gecorrumpeerdheid en medeplichtigheid van de media: Rijkman Groenink, toen CEO van ABN Amro, de man die de belangrijkste bank van Nederland naar de kloten hielp, is nooit kritisch tegen het licht gehouden (hoewel daartoe alle aanleiding was) maar werd uitgekozen tot European Banker of the Year 2004 door een groep correspondenten te Frankfurt en tot Nederlander van het Jaar 2005 door Elsevier.

wouter.jpg11. De politiek. Politici vormen het einde van de keten van countervailing powers en zouden er via wet- en regelgeving voor moeten zorgen dat ondernemingen niet ontsporen. Quod non.  Over het plunderen van de eigen onderneming door het management (‘kleptocratentax’) -waaraan dus de ondernemingsraden noch RvC’s noch de aandeelhouders noch de toezichthouders noch ook de accountants iets wilden of konden doen, ‘our hands are tied‘-  wordt binnen de politiek al meer dan 10 jaar de noodklok geluid, maar de politici zijn te gecorrumpeerd geraakt om nog actie te kunnen ondernemen. In de VS worden ondernemingen door de politiek juist vaak weer naar de ondergang gedreven door antitrust-terreur en ‘socialistische oekazes’. Zo is het weinig bekend dat de subprime-crisis voor een belangrijk deel door de politiek is veroorzaakt doordat die banken dwong leningen te gaan verstrekken aan ‘zielige en arme mensen’.

Conclusie:

Als alle countervailing powers zijn uitgeschakeld  krijgt het management vrij baan. Dit leidt automatisch tot grootheidswaanzin en wanbeleid. Daar ligt de oorzaak van het einde van de economie in zijn huidige vorm. For now: it’s payback time!

Print Friendly

27 Responses to “Bij het einde van de economie…. de analyse”


  • Na het communistisch gevaar werd islam het nieuwe gevaar. Een nieuw vijandbeeld zodat het volk met angst geregeerd kan worden. Dat heeft de elite het liefst, regeren dmv angst.
    Zoals je zelf al stelde moet de wapenindustrie blijven draaien, dat betekent dat er om de zoveel tijd oorlog gevoerd moet worden. Ook is het ‘gerechtvaardigd’ terroristische aanslagen te plegen om het vijandbeeld aan te wakkere. Ten tijde van het communisme pleegde Gladio netwerken -onder leiding van de NAVO, uitvoerend orgaan van de schaduwregering- aanslagen in naam van het communisme. In Italie werden vele treinen opgeblazen, zogenaamd door the red brigade maar in werkelijkheid zat de NAVO erachter, dat is nu bekend. Nu is het niet anders, zelfde tactieken. Opblazen van treinen en metro’s in naam van islamterreur. In werkelijkheid zit de NAVO erachter. Vergis je niet, we leven in een militaristisch dictatuur. En we voeren oorlog in naam van de democratie.
    Over de geheime oorlogs/terreur technieken van de NAVO is het volgende boek aan te raden: “NATO’s secret armies” van prof. Daniel Ganser (goedkope versie beschikbaar). Er wordt een parallele geheime oorlog gevoerd.

    Over economie:
    Het blijft mij bevreemden dat de Amerikaanse consument zoveel mocht lenen. Iedere Amerikaan had drie auto’s voor de deur en een groot huis allemaal op krediet gekocht. Het was al vanaf het begin duidelijk dat ze dit nooit konden terugbetalen. Waarom al die ongedekte kredieten? Wie draait weer voor de kosten op? Europa?

  • “Het blijft mij bevreemden dat de Amerikaanse consument zoveel mocht lenen. Iedere Amerikaan had drie auto’s voor de deur en een groot huis allemaal op krediet gekocht. Het was al vanaf het begin duidelijk dat ze dit nooit konden terugbetalen. Waarom al die ongedekte kredieten? Wie draait weer voor de kosten op? Europa?”

    Het krediet moet steeds toenemen om het geldsysteem in stand te kunnen houden.
    Als het krediet opdroogt is er feitelijk helemaal geen geld meer. Geld is nu immers bijna geheel gebaseerd op schuld. Dit is een exponentieel proces van toename van hoofdsom en rente, en toename van inflatie en verlies van koopkracht (en kapitaalconcentratie).
    Na de implosie van het systeem zal dan ook een volledig fractional-reserve-vrij systeem moeten worden ingevoerd.

    Zie o.a. http://yelamdenu.blogsome.com/u-weet-toch-wel-wat-geld-is/

  • Sterke analyse en het is nu 1 voor 12.

  • Micha,
    Een aardige opsomming. Het grote belang van countervailing powers in een wel werkende economie staat inderdaad buiten kijf. De uitvinder van deze term is de beroemde econoom John Kenneth Galbraith, die dit belangrijke uitgangspunt al in 1952 introduceerde. Hele generaties economen na hem hebben het uitgangspunt genegeerd. Zij gingen daarnetegen er vanuit dat wanneer de aanbodzijde maar geen belemmeringen in de weg wordt gelegd, economieen/markten VANZELF wel gaan werken. Een sprookje, waarin men moet geloven. Marktwerking bezien door de eenzijdige bril van alleen de aanbodkant.

    Opmerkelijk in het overzict is wel dat de door Galbraith genoemde belangrijkste countervailing power, namelijk die van CONSUMENTENORGANISATIES in je lijstje niet voorkomt. Verder valt er over de rol van aandeelhoudersclubs, zoals de VEB nog wel méér te zeggen. Bijvoorbeeld dat in de AHOLD zaak ook een eigen belang tot schikken kreeg via de 8 miljoen dollar die de VEB kreeg. Ik noem dit corruptie.

  • @rudhar
    Er is helemaal niks “verkeerd begrepen” aan.
    Weerleg voor de lieve lezers één punt uit het filmpje dat niet klopt.
    Het is volkomen feitelijk.

    Het filmpje suggereert ook helemaal niet dat het scheppen van geld “onbeperkt” is.
    In tegendeel, het filmpje vertelt duidelijk dat de beperking van het scheppen van geld de hoeveelheid geld die mensen bereid zijn te lenen is.

    Ik ben bang dat u het filmpje niet goed begrepen hebt.
    Het fractional reserve banking stelsel wordt er duidelijk en feitelijk uitgelegd. Met zijn consequenties.

    Zie ook de docu: Money Masters.

  • De democratische rechtsstaat is totaal failliet.
    Rechters ,politici ,burgemeesters etc ,willen er maar niet aan ,maar blijven wel recht maken (want spreken doen zij al lang niet meer)Er moet dan ook eerst een herstel van de rechtsstaat komen,en wel zo snel mogelijk.Ja,en of dat wel eerlijk zal gaan is al zo de vraag ,want als een ieder strafrechtelijk vervolgd gaat worden ,zit zo meteen het hele kabinet ,tweede kamer ,alle ontgroende personen ,noem maar op in de lik.Zonder kunnen wij ook weer niet ,zo er zullen heel integere mensen deze klus moeten klaren.Verder leest men nog maar eens de vreemde zaken in de week van de democratie.
    Er zal nooit een evenwichtige macht komen ,maar het mag natuurlijk nooit zo zijn dat een macht zich inkoopt bij het recht ,zoals advocaten ,rechters ,OM.
    Dan moet iedere macht ook transparant zijn ,ook de macht van het staatshoofd ,die weleenswaar goed geinformeerd is ,maar te veel met ja knikkers en hielen likkkers omgeven is.,maar gaat ook niet natuurlijk met haar macht om ,en er wordt over en weer te veel gechanteerd.
    Er zijn genoeg hoogleraren ,die dan ook hun macht ter discussie moeten stellen ,die best tot een oplossing kunnen komen ,want gezien altijd het mensenwerk,zal het nooit ideaal worden.
    DUS EERST DE RECHTSSTAAT HERSTELLEN

  • @ Harry

    Ja,en of dat wel eerlijk zal gaan is al zo de vraag ,want als een ieder strafrechtelijk vervolgd gaat worden ,zit zo meteen het hele kabinet ,tweede kamer ,alle ontgroende personen ,noem maar op in de lik.

    Hadden ze in Frankrijk niet een hele drastische oplossing … destijds?

    Wat was het ook al weer, hoe luidde de naam van die … eh … revolutie waarbij … eh … al die dure koppen rolden?

    Ik moet er niet aan denken!

  • @yelamdenu
    Ik bedoel meer dat het mij bevreemdt dat de Amerikaanse banken kredieten verstrekten terwijl men op voorhand kon weten dat het nooit terug betaald zou worden. Doelbewust dus. Iedere gemiddelde Amerikaan kreeg een hypotheek voor een riant huis en een krediet voor inboedel en minstens 3 auto’s. Het was gewoon wachten totdat men het niet meer kon terugbetalen.

  • @AIRVD
    “Ik bedoel meer dat het mij bevreemdt dat de Amerikaanse banken kredieten verstrekten terwijl men op voorhand kon weten dat het nooit terug betaald zou worden. Doelbewust dus. Iedere gemiddelde Amerikaan kreeg een hypotheek voor een riant huis en een krediet voor inboedel en minstens 3 auto’s. Het was gewoon wachten totdat men het niet meer kon terugbetalen.”

    Het is dan ook puur fraudulent.
    Gewoon zorgen dat je de slechte leningen weer doorverkoopt aan een andere sukkel, die het ook weer doorverkoopt aan een of ander pensioenfonds o.i.d.

  • …in tijden van paniek, is het goed verdienen.

  • Micha, wees zo vriendelijk om even mee te lezen op Zaplog. Er wordt over je geroddeld en niet negatief! ;-)
    http://zaplog.nl/zaplog/article/bij_het_einde_van_de_economie_de_analyse#rss

  • Revolutie zal in deze tijd niet de oplossing zijn.Hoewel hoe ouder ik word ,ga ik steeds meer naar de opvatting dat het leven niet zo gecompliseerd als velen van die koppen ons doen geloven.Ze maken het moeilijker ,ingewikkelder om er beter van te worden ,zo hun baan te behouden ,zoals advocaten ed.
    Het is allemaal terug te voeren naar liefde ,haat ,afgunst ,gunnen,wraak,…noem maar op.
    Aan een bekende Hoogleraar recht/staatsrecht heb ik gevraagd mij/het volk te helpen.Dat had geen zin ,als de MENTALITEIT van een ieder (oa het corrupt zijn dus )niet zou veranderen.25 jaar lang heb ik dat geprobeerd ,vandaar dat ik ook ingezonden stukjes schreef ,zo op deze site ben begonnen (lees maar na :ik zal proberen mijn steentje bij te dragen)Maar de mentalitiet is echter nog steeds niet veranderd.
    Er is geen journalist ,politicus ,rechter ,advocaat ,etc geweest die mij wilde “helpen”en te vragen wat hun steentje zou kunnen zijn.
    Prof van Mourik (notaris) heb ik gevraagd ,nee alles was RECHTMATIG afgehandeld van advocaten notarissen ,banken etc.
    Een vooraanstaand hoogleraraar uit het bedrijfsleven en politiek /Nijenrode ,met een intelectueel geweten ,zoals hij ons deed geloven ,had geen tijd.
    Zo inderdaad van de knappe koppen mogen en kunnen wij dat dus niet verwachten.
    Een ieder ,ook het staatshoofd , zijn de gevangenen van een fascistisch systeem ,zo van hun hypothekie,sociale omstandigheden,inkomen etc.
    STOP MET DE BIJBANEN RECHTERS
    STOP MET ALLE BIJBANEN VAN CvK ,zoals Fransen ed.
    STOP MET DE ONTGROENINGEN ,kiem van de corruptie
    STOP MET DE EERSTE KAMER veel MR’s
    STOP MET CORRUPTE AMBTENAREN
    STOP MET DE WETTEN IN HET VOORDEEL VAN DE KLASSE JUSTITIE
    STOP MET DE BELANGENVERSTRENGELINGEN OOK VAN HET STAATSHOOFD,zoals BILDERBERG
    STEM NIET,en als U dat wel wil zeker niet op de partijen ,die zich van af nu niet openlijk tegen de corruptie gaan opstellen (maar ik ken ze niet)
    Vergeet niet dat alle VVD ministers .van oa justitie

  • binnenlandse zaken hier obstructie in hebben gepleegd.
    Zo ook Zalm.

  • @ Harry

    Stoppen met al deze bezigheden gaat wel in de richting van een soort van anarchie toch?

  • Als dat zo heet als je deze zaken ondemocratisch noemt?
    In ieder geval kunnen wij niet zonder al deze mensen ,zo alleen kunnen wij dat niet oplossen ,vandaar dat ik eerst de tweede kamer ,orde van advocaten ,notarissen,etc ben gaan benaderen,zo ook de bovenstaande personen ,met de verwachting dat deze lieden de kanker gezwellen van onze democratie zouden verwijderen.
    Ik heb de indruk dat er alleen maar meer bij zijn gekomen ,juist om deze personen uit de wind te houden ,is het al maar erger geworden.
    En de VVD?De heer Ginjaar zei in mei 1990 : mensen wij komen er niet uit zonder dat wij partijbaronnen zouden beschadigen.
    Ik had toen wel gedacht ,nou dan gaan ze achter gesloten deuren wel wat doen aan al die toestanden.
    En zo werd Nijpels bijv ,CvK van Friesland ,met nog meer invloed.Korthals Altes voorzitter van de eerste kamer,Dijkstal ,Korthals minster ,Fransen CvK.etc.
    Zo nog meer invloed ,en op posten waar zij obstructie konden plegen.
    En HM= schaamteloos spreekt zij morgen de Staten Generaal weer toe.
    Leve de Koningin !

  • Leve de koningin! Ik ga morgen een kijkje nemen in Den Haag. Pedo’s observeren.

  • @rudhar

    “yelamdenu, 15 Sep 2008 om 13:49

    Uit uw reactie blijkt dat u de links naar discussies, die ik eerder al gaf, niet gevolgd hebt. Doe dat nou eerst eens, en ook de links die daarin weer gegeven zijn. Misschien dat u dan inziet dat dat filmpje “Money as debt” echt bedrog is. Ik heb de hele film indertijd meermaals bekeken en zeer goed begrepen. De maker bedriegt en misleidt doelbewust zijn kijkers.

    Meneer Harmsen,
    Ik vind het echt jammer dat u dit soort beschuldigingen uit. U kunt toch echt niet menen hoop ik dat fractional reserve banking niet bestaat. Dat zou wel heel bizar zijn.
    Er is in onderstaande discussie erg uitgebreid uitgelegd hoe het zit, en hoe het niet zit.
    Banken creeren geen geld “uit het niets”, zoals misschien uw misverstand is, maar uit schuld. Een bank kan nooit meer uitlenen (naast de wettelijke limieten w.b. de reserve) dan men bereid is te lenen.

    discussie op nujij over ‘money as deb’

    I.i.g., de beschuldiging van “bedrog” en “misleiding” gaat echt te ver.

  • Het filmpje van Paul Grignon (…) is echter wel degelijk misleidend. Het presenteert op zich juiste feiten op subtiele wijze net even anders dan ze zijn, en zet daarmee grote groepen naïeve kijkers op het verkeerde been. De uiteindelijke boodschap van het filmpje is volstrekt onjuist.

    En hoe luidt die “uiteindelijke boodschap” dan volgens u?

    Een zeer geraffineerde en doortrapte techniek. Daarom extra verwerpelijk.

    De lezers van dit blog willen graag weten waarom. Geef mij een enkele quote of passage uit het filmpje die aantoonbaar onjuist.
    Er is overigens ook geen enkele discrepantie tussen die aangehaalde bronnen. Alleen zegt de Belgische site het allemaal wat wolliger en omfloerster.

  • Concerned???????????????

    http://www.babylontoday.com/national_debt_clock.htm

    The estimated population of the United States is 304,737,484 so each citizen’s share of this debt is $31,798.39.

    The National Debt has continued to increase an average of $1.93 billion per day since September 28, 2007!

    http://www.babylontoday.com/index.htm

  • Een HELE fraaie illustratie van het falen van countervailing power 2 is de casus-Lehman:

    http://blogs.wsj.com/deals/2008/09/15/where-was-lehmans-board/

  • @rudhar
    Met alle respect, maar u heeft gewoon niet begrepen hoe het systeem werkt. Die nieuwsgroep draadjes bevestigen dat alleen maar.
    U begrijpt wel dat geld slechts uit schuld wordt geschapen, maar verder wekt u de indruk niet in te zien wat uiteindelijk de macro-economische consequentie daarvan is.

    Er worden eenvoudigweg geen uitspraken gedaan in Money as Debt die onwaar zijn. Dat iemand zich er geen zorgen over hoeft te maken (in het kader van “na mij de zondvloed”) is een heel ander verhaal. U maakt zich duidelijk geen zorgen, dat is uw goed recht. Veel andere mensen wel, dat is ook hun goed recht. Dat betekent echter niet dat u ze voor bedriegers kunt uitmaken zonder daarvoor een ander argument te verzinnen dan “blader die en die nieuwsgroep eens wat door” (waar ook niet veel instaat).

    Voor de nieuwsgierigen nogmaals even:
    Money as Debt (Nederlands ondertiteld)

  • rudhar
    16 Sep 2008 om 18:11

    Je bent merkbaar net zo’n domme gelovige als die cashmir in die usenetdiscussies. Of misschien ook wel dezelfde persoon.

    (emphasis yel.)

    Als dhr. Harmsen zo geniaal is, maar niet in staat om in een paar zinnen aan te geven waar Money as Debt onwaarheden verkondigt, en zelfs meent te moeten overgaan tot vocabulair onder de gordel, dan laat ik het verder aan de lezer over om zelf te oordelen.

    Money as Debt
    The Money Masters (lang, maar erg informatief)
    America: Freedom to Fascism (van de bekende regisseur Aaron Russo; gaat niet direct over fractional reserve banking maar wel over de Fed en de IRS.)

    Ik heb toevallig vandaag de hele draad nog eens doorgelezen, en ik sta achter alles wat ik daar toen schreef (behoudens de vele tikfoutjes). Het is echt duidelijk genoeg.

    Zo duidelijk dat we nog niet hebben mogen vernemen wat nou het probleem is.

    Wie het dan nog niet begrijpt, die zal het nooit begrijpen.

    Quod erat demonstrandum.

  • @rudhar
    Essentie:

    1) Een bank die geld uitleent, heeft dan geld van anderen die het ingelegd hebben. De bank maakt NIET zomaar geld uit niets.

    Hier constateer ik dat u het gewoon niet begrijp. Het geld dat wordt gecreeerd bij het verlenen van een krediet wordt van geen enkele andere rekening verwijderd, het is dus volmaakt “nieuw” geld. U zou gelijk hebben op het moment dat een bank van een willekeurig deposito geld zou verwijderen maar dat gebeurt niet.

    M.a.w., aanwezig spaardeposito is voor een bank NIET het geld dat wordt uitgeleend maar slechts het geld op basis van de aanwezigheid waarvan de bank wettelijke toestemming heeft om nieuw krediet te creeren.
    Aangezien dat zelfde krediet weer als deposito zal opduiken (m.a.w., als schuld gecreeerd geld wordt weer spaargeld elders of zelfs op dezelfde bank) kan dat krediet, nu plotseling deposito, ook weer dienen als basis voor nieuw gecreeerd geld – i.e., het komt niet uit de bestaande hoeveelheid geld, maar is splinternieuw. En dit proces plant zich voort zolang mensen bereid zijn zich in de schulden te steken.

    Dat is het geldscheppingsmechanisme onder fractional reserve banking en dat verklaard waarom het meeste geld dat er in in feite schuld is. En Money as Debt verteld dat feitelijk en zonder manipulaties.

    Dat sommigen dat denken komt door een verkeerd begrip van het verschijnsel ‘geldschepping door kredietverlening’, dat wel bestaat maar niet onbeperkt is en ook niet gevaarlijk.

    Het is niet onbeperkt, omdat niet meer geld kan worden geschapen dan mensen/overheden/bedrijven bereid zijn te lenen.
    Het is niet gevaarlijk, voor zover de totale uiteindelijke instorting van het stelsel niet gevaarlijk is. Het is ook niet gevaarlijk, als u de grote kosten van de rente op de staatsschuld (die niet eens zou hoeven bestaan als de overheid zelf geld schept), niet als gevaarlijk ziet.

    2) Rente vragen over geleend geld is geen oplichterij, maar gewoon een eerlijke vergoeding voor een geleverde dienst.

    Het is gelegaliseerde oplichterij, dus in wettelijke zin is het geen oplichterij. U zegt het goed: het is een “dienst”. Het enige dat een bank doet is nieuw geld scheppen, dat het nooit had, en er rente over vragen. Wie levert nu een “dienst” aan wie? De lener levert een dienst (hard werken, geld verdienen, en rente betalen) aan de bank, die zelf krediet schept dat er zonder de belofte van het (terug)betalen van rente en hoofdsom nog niet was. De ene “dienst” is duidelijk groter dan de andere!

    U snapt nu waarom als alle schulden zouden worden afgelost (wat feitelijk niet mogelijk is) er zo goed als geen geld meer zou bestaan. Bij elke aflossing van hoofdsom verdwijnt het bedrag van die hoofdsom weer uit de wereld — alsof het er nooit was.

  • @rudhar
    Het is een zware kluif, zo te zien, om u het mechanisme onder ogen te laten zien, aangezien u er zelf zo in gelooft.
    Maar verklaar dan maar eens waar die geldschepping dan vandaan komt.
    En waar de inflatie vandaan komt.
    Wat kostte een huis in 1976, en wat nu? Hoe kan dat? Wie financiert het verschil?
    Wat kostte een brood in 1954, en wat nu? Hoe kan dat? Wie financiert het verschil?
    Wat kostte een boek in 1967, en wat nu? Hoe kan dat? Wie financiert het verschil?
    U heeft het steeds over die “paradox”. Maar dat is alleen voor u een paradox.
    Bekijkt u deze pagina eens en klikt u dan op de link “Fractional Reserve Parasitism” (pdf) (ik kan geen directe link naar de pdf geven wegen gebruik van Flash). Deze tekst bevat volop formules waar u een hoop lol aan kunt beleven.

  • Brood is nu duurder, maar mensen verdienen ook meer. Maakt dus niet uit.

    De geldhoeveelheid is dus toegenomen.
    En niet zo’n beetje ook.

    …ik het heb over “opnieuw uitgeleend”. Daar is de oorzaak van de geldschepping.

    U snapt het dus toch! Helemaal juist.
    Als u mij een emmer leent en ik leen die weer aan iemand anders, is er geen emmer bijgekomen. Er is nog steeds 1 emmer.
    Maar dat geldt niet in het bankwezen.

    Stel, u heeft €10 (u bent even de enige met geld).
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €10.
    Als u een bank die €10 leent en de bank leent mij op basis daarvan €9, heeft u €10 in uw bezit (het is immers deel van uw vermogen) en ik heb €9.
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €19.
    Met die €9 koop ik een boek (over geld natuurlijk). De boekhandel stort €9 op de bank. Dat is deel van het vermogen van de boekhandel, eerlijk verdiend, nu geleend aan de bank. De bank leent op basis van die €9 €8,10 uit aan een tegelzetter.
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €27,10.
    De tegelzetter koopt nieuwe kniebeschermers voor de €8,10. De doe-het-zelf stort het geld op z’n rekening. Een bank leent op basis van die €8,10 €7,29 uit aan een kinderoppas.
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €34,39.
    De kinderoppas koopt voor de €7,29 een slabbetje en een fles. De slabbetjes- en flessenwinkel zet dat op de bank, en op basis van die €7,29 leent de bank €6,56 uit aan een scholier (met bijbaan ;) ).
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €40,95.
    De scholier koopt voor de €6,56 een nieuwe binnenband voor z’n brommer. Fietsenzaak stort geld op rekening, bank leent op basis van de €6,56 €5,91 aan een hondebezitter.
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €46,86.
    Hondebezitter koopt voor €5,91 een drinkbak. Dierenwinkel stort geld; bank leent op basis van de €5,91 €5,31 aan een hondebezitter.
    Totale hoeveelheid geld in de economie: €52,17.
    Voila.
    rekenfoutjes voorbehouden. :)

    De geldhoeveelheid is nu al met 500% gegroeid, puur op basis van schuld. Dat betekent dat het banksysteem rente kan innen over een som die het banksysteem zelf met 5 heeft vermenigvuldigd.

    Als nu mensen hun leningen gaan aflossen krimpt de geldhoeveelheid weer. Maar.. waar komt de som van de rente vandaan? Dat geld bestaat in principe niet. Het moet worden onttrokken aan de totale geldhoeveelheid, die voor verreweg het grootste deel hoofdsom is. M.a.w., zonder faillissementen kan het systeem niet functioneren, tenzij er eeuwig door wordt geleend. Het laatste gebeurt dan ook.

  • rudhar
    17 Sep 2008 om 17:59

    Ik heb nooit ontkend dat geldschepping bestaat,

    Dan snap ik niet wat uw probleem is met Money as Debt. Het scheppen van geld als schuld is het basisprobleem van het fractional reserve banking en in feite alles waar Money as Debt zich mee bezighoudt – o.a. de macro-economische consequenties van het systeem. U spreekt zich tegen. Hier zegt u dat “geldschepping bestaat”, en elders, o.a. in die nieuwsgroep, zegt u dat het niet bestaat. Scheppen = iets creeren wat er eerst nog niet was.

    ===
    De geldhoeveelheid is nu al met 500% gegroeid, puur op basis van schuld. Dat betekent dat het banksysteem rente kan innen over een som die het banksysteem zelf met 5 heeft vermenigvuldigd.
    /===

    Niet op basis van schuld, maar op basis van kredietverlening.

    Dat is natuurlijk gewoon hetzelfde.

    Kredietverlening heeft altijd twee kanten, schuld voor de ene partij is vordering voor de ander. Debet = credit. Belangrijk om dat steeds in de gaten te houden.

    Waarom is dat zo “belangrijk”? Natuurlijk is de schuld van de een de vordering van de ander. Het issue was toch alleen waar de som van die schuld vandaan komt? Geldschepping.

    Het banksysteem heeft niet zelf de geldhoeveelheid met 5 vermenigvuldigd, want het is geen bewuste, opzettelijke actie van de banken. Het is een onvermijdelijk, automatisch gevolg van kredietverlening.

    Wat een onzin. Probeer dat eens met een emmerbank, een hamerbank, een strijkijzerbank, borstkolfapparaatbank of een autobank. Worden dan de emmers, hamers, strijkijzers, borstkolfapparaten of auto’s ook “onvermijdelijk, automatisch” vermenigvuldigd? Gouden business! :P

    Inderdaad int hetbankwezen over opnieuw ingelegd en uitgeleend geld wederom rente. Maar het maakt niets uit (zoals ik al eerder heb uitgelegd op usenet; kennelijk nog steeds niet gelezen?) of banken over 5 x de oorspronkelijke geldhoeveelheid 6 procent rente vragen en 4 vergoeden (rentemarge 2%, totaal dus 10% ten opzichte van de oorspronkelijke hoeveelheid) of rechtstreeks 10% daarover zonder geldschepping.

    U bedoelt dat gecreeerd geld lenen goedkoper is dan niet-gecreeerd geld lenen?
    Wat verandert dat aan het systeem?

    De rentemarge is in wezen de enige inkomstenbron voor een bank, daarvan moeten alle kosten, de belasting en het dividend betaald worden. Hetzelfde geldt voor elk ander bedrijf, alleen hebben andere bedrijven een andere inkomstenbron. Er is in die zin niets bijzonders aan een bank.

    Daar hebben we het toch niet over. U kunt net zo goed zeggen dat er niets bijzonders is aan een bankrover. Die heeft ook uitgaven en inkomsten.
    Heeft nergens wat mee te maken.

    ===
    Als nu mensen hun leningen gaan aflossen krimpt de geldhoeveelheid weer.
    /===
    Nee, want die aflossing gebruikt de bank zo snel mogelijk weer om andere kredieten van te verstrekken.

    Onjuist. Het geld verdwijnt. Het werd gecreeerd toen de lening werd aangegaan, en het wordt weer opgeheven als de lening wordt afgelost.
    De rente, of het onderpand als die uitblijft, is de winst van de bank.

    ===
    Maar.. waar komt de som van de rente vandaan?
    /===
    Heel simpel: uit andere rente. Want de rente die wordt betaald, gaat ten eerste voor een groot er als rente weer uit, richting geldverstrekkers (spaarders), en voor de rest wordt alles besteed, uitgekeerd of gereserveerd.

    Ik vroeg niet wat de banken met binnenkomende rente doen, maar waar het geld van de rente überhaupt vandaan komt. Antwoord: meer schuld.

    In alle gevallen stroomt het weer terug in de economie. Ook wat rente betreft is de economie een kringloop.

    Een kringloop veronderstelt de afwezigheid van expansie. Hierboven meldt u nog dat geldschepping een feit is. Geldschepping betekent expansie. Banken creeren als schuldgeld alleen de hoofdsom. De rente kan, macro-economisch, alleen worden opgebracht door nieuwe schuld. Ik snap niet dat u wel begrijpt dat er geldschepping wordt bedreven door het banksysteem, maar niet hoe rente, de groei van de geldhoeveelheid (i.e., van schuld), en inflatie hand in hand gaan.

    Die rente is helemaal geen probleem. Ze maken je wijs dat het een probleem is, maar dat is bedrog.

    Zoals ik al zei, misschien is de rente voor individuen geen probleem, maar de totale rente is macro-economisch een probleem.
    U ziet het onderscheid niet tussen de situatie van individuen die gewoon hun rente kunnen ophoesten en kunnen aflossen (naast degenen die dat niet kunnen natuurlijk), en de macro-economische situatie waarin de algehele schuld en rente alleen maar kunnen groeien, op straffe van de totale ineenstorting van het huidige geldsysteem.

    Ik kan eigenlijk beter een “autoriteit” citeren, misschien dat dat overtuigender overkomt dan ik? (hoewel ik precies hetzelfde zeg)

    “That is what our money system is.
    If there were no debts in our money system, there wouldn’t be any money.”

    Marriner S. Eccles, Chairman and Governor of the Federal Reserve Board

  • Het is belangrijk te weten dat wat een bank uitleent aan een lener, altijd afkomstig is van de inleg van een inlegger (spaarder, bedrijf met tijdelijk overschot). Dat is wat “MoneyAsDebt” weglaat of ontkent, en daar loopt de zaak scheef.

    Uw zaak loopt scheef, want die “inleg” is ook weer afkomstig van schuldgeld. Zoals ik in het voorbeeld hierboven heb laten zien. En het is niet dat geld dat wordt uitgeleend maar nieuw geld. Zie rekenvoorbeeld hierboven. Of weerleg het.

    Het geld wordt niet gecreëerd bij het aangaan van de lening. Het geld van de lening komt uit spaargeld van andere klanten. Bij de aflossing verdwijnt er dus geen geld, maar de bank krijgt het terug om er weer leuke dingen mee te doen: toevoegen aan de reserve, of terugbetalen aan spaarders die daarom vragen, of nieuwe leningen mee vertrekken.

    Ik denk toch echt dat u gewoon even een afspraak moet maken met een topbankier ergens en hem/haar vragen waar het geld van een lening vandaan komt en wat er gebeurt als een lening wordt afgelost. De ene keer zegt u dat geldschepping bestaat, nu zegt u weer dat het niet bestaat (i.e., dat “het geld wordt niet gecreëerd bij het aangaan van de lening”).

    ===
    De rente, of het onderpand als die uitblijft, is de winst van de bank.
    /===
    Niet de rente, maar de rentemarge (= ontvangen debetrente over leningen, minus betaalde creditrente over spaargeld).
    Niet de winst, maar de opbrengst. Winst is opbrengst min kosten.

    Dat snapt iedereen, ik zei het even versimpeld.

    ===
    Ik vroeg niet wat de banken met binnenkomende rente doen, maar waar het geld van de rente überhaupt vandaan komt. Antwoord: meer schuld.
    /===
    Onjuist. Ik betaal al 26 jaar hypotheekrente (drie verschillende huizen in de loop der jaren), maar ik heb nooit hoeven lenen om die rente te betalen.

    Het gaat niet om individuen, het gaat om de macro-economische implicaties van het systeem. Elke econoom begrijpt het verschil tussen individuele effecten van bepaalde verschijnselen en de macro-economische effecten.
    Maar dan wordt het interessant: is die hypotheek al afgelost, en gaat dat in dit leven nog gebeuren? :-)

    Dat er door geldschepping ook expansie zou zijn is weer een van de grote denkfouten van de “MoneyAsDebt”-gelovigen.

    Het wordt steeds gekker. Wel geldschepping maar geen expansie? Geen inflatie?
    Als u een liter water in een literfles van 200 gram doet, weegt de fles 1200 gram.
    Is het mogelijk om een liter toe te voegen en de fles 200 gram te laten wegen?
    Geldschepping is per definitie expansie, want er moet rente over betaald worden.
    Lees dit maar, dan snapt u het meteen.

    ===
    Ik snap niet dat u wel begrijpt dat er geldschepping wordt bedreven door het banksysteem, /
    /===

    Er wordt geen geldschepping _bedreven_ door het banksysteem, het is geen bewuste keus, geen bewuste handeling van bankiers, geen opzettelijk toegepaste truc.
    Geldschepping is een onvermijdelijk, automatisch gevolg van kredietverlening, waarbij het geleende geld (meestal indirect) ook weer bij een bank kan worden ingelegd. Niemand doet het expres, niemand kan het tegenhouden, maar het gebeurt gewoon. Altijd en automatisch. Maar nooit meer dan het maximum.

    Ik citeer mezelf maar even:

    Probeer dat eens met een emmerbank, een hamerbank, een strijkijzerbank, borstkolfapparaatbank of een autobank. Worden dan de emmers, hamers, strijkijzers, borstkolfapparaten of auto’s ook “onvermijdelijk, automatisch” vermenigvuldigd?

    Graag duidelijk en helder antwoord wat dan het verschil is.

    ===
    maar niet hoe rente, de groei van de geldhoeveelheid (i.e., van schuld), en inflatie hand in hand gaan.
    /===
    Inflatie is een andere kwestie, heeft er niets mee te maken.

    In uw universum misschien niet. Hier op de planeet Aarde wel. Rente IS inflatie (in een systeem van fractional reserve banking).
    Wikipedia (heeft daar een Money as Debt-spion gevandaliseerd? :-P ):

    Economists generally agree that high rates of inflation and hyperinflation are caused by high growth rates of the money supply. Views on the factors that determine moderate rates of inflation are more varied: changes in inflation are sometimes attributed to fluctuations in real demand for goods and services or in available supplies (i.e. changes in scarcity) and sometimes to changes in the money supply (i.e. the amount of units of currency). However, there is general consensus that in the long run, inflation is caused by money supply increasing faster than the growth rate of the economy.

    Of misschien moeten we even met Nout Wellink bellen. :-)

    Geld is inderdaad altijd schuld: elk bankbiljet betekent in wezen een vordering op de centrale bank om er iets voor te geven dat wel echt van zichzelf waarde heeft, iets dat geen vodje papier is.

    Al tientallen jaren totaal niet meer van toepassing. U krijgt voor uw euro geen fluit van echte waarde. Geen grammetje goud of zilver. Probeer het maar.
    Zelfs toen het wel van toepassing was stelde de reserve geen fluit voor t.o.v. de geldhoeveelheid.

Comments are currently closed.