zie RTL Nieuws

http://media.rtl.nl/web/components/actueel/rtlnieuws/psp/extra/2007/CatshuisOnderzoek3.doc

De onopgeloste affaire: de brand in het Catshuis

Drieeneenhalf jaar na de fatale brand in het Catshuis rijzen nieuwe, verontrustende vragen over de rol van de overheid. RTL Nieuws maakte aan de hand van wob-procedures, achtergrondgesprekken en informatie van klokkenluiders een reconstructie van de fatale brand, en stuitte op achtergehouden documenten, zware ambtelijke druk op een strafrechtelijk onderzoek en een muur van zwijgen.
Bronnen zeggen tegen RTL Nieuws dat de overheid wíst dat met verboden middelen werd gewerkt, maar dat die informatie jarenlang is achtergehouden.

Op 15 mei 2004 woedde er een hevige brand in de ambtswoning van minister-president Balkenende, waarbij een schilder om het leven kwam. Onderzoek van de Koninklijke Marechaussee en de Arbeidsinspectie wees uit dat de schilder het oplosmiddel thinner had gebruikt, dat sinds 2000 niet meer binnenshuis gebruikt mag worden. De rechter in Den Haag veroordeelde het schildersbedrijf tot een geldboete van 15.000 euro wegens het overtreden van de arbeidsomstandighedenwet. Maar de rechter zei nog meer. Hij zei letterlijk: ‘Het kan haast niet anders of ambtenaren van AZ en de Rijksgebouwendienst hebben van tevoren geweten van het gebruik van thinner.’

RTL nieuws is een aantal WOB-procedures gestart om te kijken of het aan wetenschap grenzende vermoeden van de rechter harder gemaakt kan worden. Want een overheid die weet heeft van of zelfs aanzet tot strafbare handelingen die leiden tot de dood, kan niet wegkomen met een doofpot.
De overheid ontkent na 3,5 jaar zwart op wit dat ambtenaren wisten van het gebruik van thinner – of daartoe aanzetten. Dat staat haaks op sommige getuigenverklaringen, haaks op wat bronnen ons in onze journalistieke naspeuringen melden en haaks op wat in – niet vrijgegeven – documenten wordt gemeld. Want ons onderzoek wijst in de richting van 4 gedocumenteerde conclusies:
1. Ambtenaren van de ministeries van Vrom (Rijksgebouwendienst) en Algemene Zaken wísten dat thinner zou worden gebruikt. Dat is in een strikt vertrouwelijk memo van de directeur van de Arbeidsinspectie gemeld aan de politieke en ambtelijke leiding van het ministerie van Sociale Zaken.
2. Er is door Vrom en Algemene Zaken druk uitgeoefend op het justitieel onderzoek, uiteenlopend van het direct na de brand aanwijzen van de schuldige (het schildersbedrijf), tot het instrueren van getuigen en de permanente druk die – onder meer via de Landsadvocaat – werd uitgeoefend op het OM.
3. Op grond van de getuigenverklaringen en informatie die wordt gemeld aan RTL Nieuws valt niet te verklaren waarom a. niet meer ambtelijke betrokkenen door de opsporingsinstanties zijn verhoord en b. waarom Koninklijke Marechaussee en Arbeidsinspectie niet beschikten over alle emails en documenten van de betrokken ministeries, c. waarom de Rijksrecherche niet is ingeschakeld en d. waarom uitsluitend strafvervolging is ingesteld tegen het schildersbedrijf en niet tegen de betrokken ambtenaren c.q. de Staat.
4. De Tweede Kamer lijkt ontoereikend te zijn geïnformeerd; op alle schriftelijke vragen kwamen tot dusver ontwijkende antwoorden.
Of, zoals een getuige – een ambtenaar – onlangs tegen ons zei, onder verwijzing naar zijn ambtseed: ,,Ik zeg niet dat ze het níet wisten.’’

……….RTL Nieuws besteedt aandacht aan de nogal opmerkelijke uitspraak van de rechter. Het Kamerlid De Wit doet opnieuw zijn parlementaire plicht. Hij stelt op 23 maart 2006 vragen over het vonnis, krijgt eerst een uitstelbriefje, en bijna 2 maanden later blijkt dat de topjurist van het kabinet is ingeschakeld om geen antwoorden te geven: minister Donner.

Want bij minister Donner moet je niet alleen lezen wat er wel staat, maar juist ook heel secuur wat er niet staat. ,,Het onderzoek van de Arbeidsinspectie en de Koninklijke Marechaussee biedt naar de mening van het Openbaar Ministerie geen aanknopingspunten om te kunnen concluderen dat (ambtenaren van) de Rijksgebouwendienst en het Ministerie van Algemene Zaken zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten.’’ (bijlage 9)

Er staat dus niet dat er geen vermoedens waren, of aanwijzingen, of getuigenissen (zoals uit het vertrouwelijke strafdossier blijkt). Er staat evenmin iets over de vraag of Arbeidsinspectie en Marechaussee wél aanknopingspunten zagen.
Er wordt ook niets gezegd over de vraag of ambtenaren nou wel of niets wisten van het gebruik van thinner. Donner verklaart slechts dat in het justitieel onderzoek ‘de vraag aan de orde is gekomen wie in strafrechtelijke zin aansprakelijk kan worden gehouden voor het ongeval’.
En er wordt uiteraard niets gezegd over het gevecht achter de schermen. Wel probeert Donner het boek daadkrachtig te sluiten. Waar in vorige antwoorden nog werd beloofd dat de Tweede Kamer zou worden geïnformeerd over de rapporten van de Arbeidsinspectie, zegt Donner nu resoluut: ,,Ik zie geen aanleiding om de genoemde documenten openbaar te maken.’ Vanaf dat moment hoort de Tweede Kamer er niets meer over. En vraagt er ook niet meer naar………….